SZKOŁY I PRZEDSZKOLA NA TERENIE GMINY  

 

Zespół Szkół Ogólnokształcących w Stalach

 

    Z dziejów osadnictwa

Stale są wioską o stosunkowo młodym, XVII wiecznym rodowodzie, kiedy to występują po raz pierwszy jako samodzielna osada w 1629. Jeszcze w XVI w. stanowiły przysiółek Mokrzyszowa, w spisach którego pod koniec wymienionych jest dwóch osadników (prawdopodobnie leśnych królewskich) królewskich nazwisku Stala. Mimo wielu podań wyprowadzających nazwę wsi z czasów Kazimierza Wielkiego to najpewniejszym wydaje się być jej pochodzenie od pierwszych mieszkańców. Potwierdzeniem powiązania z Mokrzyszowem jest fakt, iż podobnie jak Mokrzyszów do XVIII w. oddawały dziesięciny nie kościołowi parafialnemu parafialnemu w  Miechocinie ale Wielowiejskiemu, jak było to za czasów dawniejszych opisywanych przez J. Długosza (1407r.). Szybki rozwój wsi został zahamowany w wyniku najazdów Szwedów Szwedów Rakoczego po których zostały tylko dwie zagrody – reszta była spalona, w tym młyn wodny, o jednym kole na Dąbrówce. Dąbrówce drugiej połowie XVIII  następuje ponowne przyśpieszenie, odbudowano młyn a liczba ludności szybko rośnie korzystając na stałym powiększaniu obszaru upraw w wyniku karczunku okolicznych  lasów. W końcu tego wieku wieś liczyła 386 mieszkańców, którzy uprawiali około 200 mórg ziemi z nich oddawali 76 kop  i 45 snopów dziesięciny zbożowej już proboszczowi miechocińskiemu. W 1835 r. Austriacy sprzedali dawne królewszczyzny, które przejęli w wyniku rozbiorów ( Galicja 1772 ) właścicielom prywatnym: sekcję z folwarkiem Mokrzyszów i rewirami leśnymi Bud Stalowskich nabył Antoni Teodor Schindler, od niego na krótko nabyli te dobra niemieccy handlarze drewnem A. i M. Francke od których  1905 roku kupiła obszar liczący około 5900 ha Zofia z Potockich hr. Tarnowska. W okresie międzywojennym dzięki zabiegom H. Dolańskiego – dziedzica Grębowa i jego dużym wkładzie finansowym w budowie kościoła i plebani biskup przemyski eryguje w Stalach parafię w 1930 roku, do której należ też Żupana. Tarnowscy gospodarują tu aż do zakończenia II wojny światowej po której  w wyniku zmian ustrojowych wielkie majątki ziemskie zostają upaństwowione. Druga połowa XX w. to w naszym regionie „bum gospodarczy” związany z wydobyciem siarki w położnej na wschód od wsi kopalni Jeziorko, w której znajduje pracę wielu Stalowiaków. W 2000 roku Stale liczą 1816 osób zamieszkujących rozległy teren wsi i licznych jej przysiółków.

    Kalendarium oświatowe

1876 – początki szkolnictwa powszechnego w Stalach, rozpoczyna pracę szkoła tzw. zimowa o jednym nauczycielu, który uczył w domu gospodarza, a dzieci za naukę za naukę nosiły kolejno drewno na opał. W krótkim czasie gmina wystawiła nowy budynek szkolny istniejący do dziś o dwóch izbach lekcyjnych i mieszkaniu dla nauczyciela

1886 – zorganizowano szkołę rządową o jednym etacie nauczycielskim, jednak nauczyciela miejscowi gospodarze przepędzili mając własnego, tańszego ze szkoły zimowej, która to mniej odrywała dzieci od prac w gospodarstwie

1911 – szkołę powiększono, stała się dwuklasowa; uczył w niej Jan Wojna, który kilka lat później, w czasie wydarzeń „republiki tarnobrzeskiej” musiał uciekać przed rozpolitykowanymi chłopami ze wsi, bowiem nie popierał ich wystąpień

1922 – po uspokojeniu nastrojów nastrojów pacyfikacji „republiki” nauczycielem, a później od 1924 roku, kiedy szkoła zostaje czteroklasowa kierownikiem jest Stanisław Fróg (ojciec Gracjana, żołnierza września 1939), uczy też z nim trzech innych nauczycieli

1926 – od tego roku przez wiele lat pracuje a następnie kieruje szkołą pani Maria Kozak, którą po przejściu na emeryturę w 1961 roku zastępuje Waleria Chwalibóg

1964 – kierownikiem szkoły zostaje Czesława Kozak, dzięki staraniom której szkoła otrzymuje drugi budynek budynek czterech salach lekcyjnych – dziś już nie istniejący

1976 – dyrektorem zostaje Józef Mierzwa, za jego kadencji Stale doczekały się nowego, okazałego budynku poświęconego 1.09.1992 przez bp. Edwarda Frankowskiego

1999 – w wyniku reformy oświaty na bazie szkoły podstawowej utworzono gimnazjum do którego uczęszczają również dzieci z Żupawy i Cyganów, a dyrektorem d0 2003 roku była Zofia Nizińska

2003 – uchwałą Rady Gminy w Grębowie (z 2002 roku) utworzony został Zespół szkól w Stalach łączący wymienione wcześniej SP i G, a obowiązki dyrektora pełni Zdzisław Duma

       Szkoła – dzień dzisiejszy

Z dniem pierwszego września 2003 roku w Stalach powstał zespół Szkół  utworzony uchwałą Rady Gminy w Grębowie, który należy do jednostek oświatowych średniej wielkości w powiecie tarnobrzeskim. Zespołem Szkół kieruje wyłoniony w drodze konkursu dyrektor mgr Zdzisław Duma (wcześniej przez wiele lat dyrektor SP w Krawcach), a stanowisko wicedyrektora zajmuje nauczycielka matematyki i informatyki mgr inż.. Zofia Janeczko. Kadrę nauczycielską stanowi grupa 29 osób z których na pełnych etatach zatrudnionych jest 20, pozostali to nauczyciele specjaliści przedmiotów a wśród nich dwóch nauczycieli uzupełniających etaty innych szkół z terenu naszej gminy. Z tej liczby 26 osób posiada wyższe wykształcenie, w tym 23 mgr, aż 13 nauczycieli uzyskało uprawnienia do nauczania więcej niż jednego przedmiotu. Do Zespołu Szkół uczęszcza w bieżącym roku 361 uczniów podzielonych na 13 oddziałów w trzech etapach edukacyjnych: oddział „0” – 32 uczniów, SP – 170 uczniów, Gimnazjum – 159 uczniów. Baza Zespołu Szkół zapewnia odpowiednie warunki do organizacji zajęć lekcyjnych, stanowi ją: 12 sal lekcyjnych (w większości z zapleczem i bieżącą wodą), pracownia komputerowa, sala gimnastyczna z zapleczem i obiektami sportowymi na placu przyszkolnym, stołówka z jadalnią, biblioteka i gabinet higienistki szkolnej. W bieżącym roku szkolnym planowane jest powiększenie biblioteki na bazie mieszkania przyszkolnego przez utworzenie czytelni i kawiarenki multimedialnej oraz uruchomienie szkolnego radiowęzła. Obsługę szkoły stanowi pięciu pracowników stałych i trzech palaczy C.O. sezonowo. Priorytety działań edukacyjnych na najbliższe lata to: języki obce, doskonalenie stosowania technologii informatycznej oraz sport i rekreacja. W bieżącym roku już od oddziału zerowego prowadzone są zajęcia z języka angielskiego, a od klasy czwartej też drugiego języka, którym może być rosyjski lub niemiecki, podobnie jest w gimnazjum. Szkoła dysponuje dobrym zapleczem informatycznym tj. 20 komputerów, drukarki, skanery, kserokopiarki oraz dostęp do Internetu, na którego portalu jeszcze w tym roku pojawi się strona naszej szkoły, nad którą obecnie pracujemy. Od wielu lat szkoły wchodzące w skład Zespołu osiągały znaczne sukcesy sportowe plasując się w pierwszej szóstce szkół powiatu tarnobrzeskiego w podsumowaniach rocznych. W dalszych działaniach pragniemy stworzyć szkołę przyjazną uczniowi, która przygotuje do wyzwań jakie stawia przed nim XXI wiek.


Placówki oświatowe